ยาเค หรือชื่อเต็มว่า Ketamine ยาที่ถูกนำมาใช้เป็นยาเสพติด พล.ต.ต.ธนิต จิรนันท์ธวัช นายแพทย์ (สบ 6) ปฏิบัติหน้าที่หัวหน้ากลุ่มงานพยาธิวิทยา โรงพยาบาลตำรวจ ได้ให้ข้อมูลว่า เป็นยาทางการแพทย์ที่ใช้ในกระบวนการดมยาสลบ ในรูปยาฉีดเข้าเส้นเลือดหรือเข้ากล้ามเนื้อ 

โดยมีฤทธิ์สงบประสาท รู้สึกเคลิบเคลิ้ม ระงับอาการปวด ออกฤทธิ์เร็ว ทำให้หลับอย่างตื้นๆ ปฏิกิริยารีเฟลกซ์ของร่างกายยังคงอยู่ และสามารถปลุกให้ฟื้นเป็นปกติได้ในระยะเวลาอันสั้น จึงนิยมใช้ร่วมกับยาตัวอื่นในกระบวนการดมยาสลบ หรือ ระหว่างการทำหัตถการทางการแพทย์ที่ใช้เวลาไม่นานนัก 

ในขนาดยาที่ใช้ในทางการแพทย์ ก็สามารถพบผลข้างเคียงได้คือ ความดันโลหิตสูงขึ้น ชีพจรเร็วขึ้น หายใจช้าลง มีอาการฝันและบางครั้งจะเป็นฝันร้าย กระสับกระส่าย ปวดศีรษะ

เนื่องจาก Ketamine มีฤทธิ์ต่อจิตประสาท จึงมีผู้นำไปใช้เป็นสิ่งมึนเมาในรูปแบบยาผง ด้วยกรรมวิธีผ่านความร้อนหรือ ผลิตในรูปแบบผงโดยตรงลักลอบนำเข้าอย่างผิดกฎหมาย นำมาเสพเพื่อให้เกิดอาการมึนเมาจากฤทธิ์กดประสาท โดยเรียกว่าเป็น ยาเค และพบว่ามีการนำไปใช้ร่วมกับยาเสพติดประเภทอื่น เช่น ยาอี ยาไอซ์ โคเคนเฮโรอีน หรือ ดื่มแอลกอฮอร์ร่วมด้วย 

ผู้ที่นำไปใช้เสพติดจะสามารถเกิดผลข้างเคียงที่อันตรายได้ เช่น มีอาการกดระบบประสาทรุนแรง ทำให้คล้ายคนเมาเดินเซ ไม่มีสติ กระบวนการทางความคิด การรับรู้และตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อมทั้งภาพแสงสีเสียงเปลี่ยนแปลงไประบบการทำงานของหัวใจและการหายใจแปรปรวน มีการกดการหายใจ มีอาการทางจิต เช่น ฝันร้าย ประสาทหลอนเพ้อคลั่ง 

หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้เกิดอาการทางจิต ประสาทหลอน หูแว่ว กลายเป็นคนวิกลจริตได้ Ketamine จัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภท 2 การใช้ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลโดยแพทย์และสั่งจ่ายในสถานพยาบาลเท่านั้น ผู้ที่ลักลอบผลิต นำเข้า ส่งออก โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือ ไม่มีใบอนุญาตนำผ่าน ต้องเสียค่าปรับและระวางโทษจำคุก

สำหรับส่วนประกอบของ ‘ยาเคนมผง’ ที่มีการนำมาใช้เสพติดและพบอันตรายถึงชีวิตที่เป็นข่าวในช่วงนี้ เป็นการนำยาเสพติดหลายตัวผสมรวมกัน โดยมียาเคเป็นส่วนประกอบหลัก ร่วมกับ ยาไอซ์ เฮโรอีน และ ยานอนหลับที่เรียกว่า ‘โรเซ่’ นำมาบดรวมกันจนละเอียดลักษณะคล้ายนมผง จึงเรียกว่า ยาเคนมผง 

จากสอบถามข้อมูลพบว่า มีราคาการจำหน่ายที่ค่อนข้างสูงถึงกรัมละ 500 บาท เนื่องจากเป็นการผสมยาออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทรุนแรงหลายตัวร่วมกัน จึงทำให้เกิดการเสริมฤทธิ์ของยาที่เป็นส่วนผสมและเกิดอันตรายร้ายแรงได้ การใช้ยาเคนมผงทำให้ผลข้างเคียงต่างๆ ของยาเคเพิ่มมากขึ้น เช่นทำให้มีฤทธิ์หลอนประสาทที่รุนแรง ทำให้ผู้เสพมีอาการหวาดระแวงและประสาทหลอนตลอดเวลา 

จากการศึกษาของต่างประเทศพบว่า การใช้ยาเคร่วมกับยาอื่นทำให้พบผู้เสพใช้ยาเกินขนาดได้มากขึ้น จนทำให้เสียชีวิตจากฤทธิ์กดการหายใจหรือฤทธิ์รบกวนการทำงานของหัวใจ 

ดังนั้น จึงขอเตือนภัยว่า ยาเคนมผง ยาเสพติดอันตรายร้ายแรง ยาเสพติดหลายชนิดรวมกัน เสียชีวิตได้อย่างไม่คาดคิด